Hoa Kỳ chuẩn bị quy định mới về thị thực H-1B và sinh viên quốc tế

Hai quy định di trú lớn của Hoa Kỳ đang ở giai đoạn cuối quy trình xét duyệt liên bang và có khả năng sẽ tác động đến hàng trăm nghìn sinh viên quốc tế cũng như người lao động kỹ thuật.

Theo các nguồn pháp lý chuyên ngành, Bộ An Ninh Nội Địa Hoa Kỳ (DHS) đã gửi quy định cuối cùng (final rule) bãi bỏ chế độ “Thời hạn lưu trú theo tình trạng” (Duration of Status – D/S) lên Văn Phòng Quản Lý và Ngân Sách (OMB) ngày 05/05/2026. Song song, Bộ Lao Động Hoa Kỳ đang lấy ý kiến công khai về quy định tăng mức lương phổ biến (prevailing wage) áp dụng cho thị thực H-1B và các diện thị thực việc làm khác.

Bãi bỏ Duration of Status cho thị thực F, J, và I

Theo Bloomberg Law, quy định cuối cùng mã hiệu RIN 1653-AA95 đã được gửi đến Office of Information and Regulatory Affairs thuộc OMB ngày 05/05/2026. Đây là bước cuối cùng trước khi quy định được công bố trên Công báo Liên bang (Federal Register) và có hiệu lực.

Quy định áp dụng cho 3 nhóm thị thực không định cư: F (sinh viên học thuật), J (trao đổi quốc tế), và I (đại diện truyền thông thông tin nước ngoài). Theo NAFSA: Association of International Educators và các phân tích của Fragomen, quy định cuối cùng dự kiến giữ lại “hầu hết hoặc toàn bộ” nội dung của bản đề xuất ban đầu công bố ngày 28/08/2025.

Nội dung chính của quy định đề xuất:

Sinh viên F-1 và khách trao đổi J-1 sẽ được nhập cảnh với thời hạn cố định, bằng độ dài chương trình theo Mẫu I-20 hoặc DS-2019, nhưng không vượt quá 4 năm. Khóa học ngoại ngữ được giới hạn tối đa 24 tháng. Người cần lưu trú dài hơn phải nộp Mẫu I-539 xin gia hạn tình trạng, kèm sinh trắc học, lên Sở Di Trú và Quốc Tịch Hoa Kỳ (USCIS).

Grace period sau tốt nghiệp F-1 sẽ giảm từ 60 ngày xuống 30 ngày. Sinh viên cao học bị cấm chuyển ngành trong quá trình học. Sinh viên đã hoàn thành chương trình tại Hoa Kỳ chỉ được tiếp tục lên cấp độ cao hơn — không được học cùng cấp hoặc thấp hơn (ví dụ đã có thạc sỹ thì không được học thạc sỹ thứ hai).

Cơ sở của thay đổi

Theo thông cáo của DHS, lý do thay đổi là để củng cố tính chính trực của 3 chương trình thị thực, tăng cường quy trình rà soát đương sự, và đưa các chương trình này phù hợp với hệ thống pháp luật. Đây là sự hồi sinh của quy định tương tự được chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu tiên đề xuất năm 2020 — đã bị chính quyền Biden rút lại tháng 07/2021.

Theo Center for Immigration Studies, dữ liệu chính phủ ghi nhận 2.134 cá nhân nhập cảnh Hoa Kỳ theo diện F nonimmigrant trong giai đoạn 2000-2010 (16-26 năm trước) vẫn đang ở tình trạng F-1 hợp lệ tính đến tháng 04/2026. DHS cho rằng chế độ D/S khiến cơ quan khó xác định thời điểm người không định cư bắt đầu tích lũy thời gian lưu trú bất hợp pháp — vốn quan trọng để áp dụng rào cản tái nhập cảnh 3 năm và 10 năm theo Đạo luật Di trú và Quốc tịch.

Lộ trình triển khai

Sau khi OMB hoàn tất rà soát, quy định sẽ được công bố trên Công báo Liên bang và có hiệu lực sau 30-60 ngày kể từ ngày công bố. Theo ICEF Monitor, quy định có thể áp dụng cho sinh viên mới nhập học vào tháng 09/2026. Sinh viên hiện tại muốn gia hạn quá hạn chương trình sẽ phải nộp đơn xin xét duyệt.

Theo PIE News, các tổ chức giáo dục đại học cảnh báo về khối lượng công việc tăng đáng kể, có thể gây thêm tồn đọng trong xét duyệt thị thực và làm giảm sức hấp dẫn của Hoa Kỳ với sinh viên quốc tế. Lượng tuyển sinh quốc tế mới đã giảm 17% trong năm học gần nhất.

Tăng mức lương phổ biến áp dụng cho H-1B

Bộ Lao Động Hoa Kỳ ngày 27/03/2026 công bố quy định đề xuất “Improving Wage Protections for the Temporary and Permanent Employment of Certain Foreign Nationals in the United States”. Quy định nhằm điều chỉnh ngưỡng mức lương phổ biến cho nhà tuyển dụng bảo lãnh người lao động nước ngoài theo các chương trình H-1B, H-1B1, E-3, và PERM.

Quy định đề xuất sử dụng dữ liệu Thống kê tiền lương Việc làm và Nghề nghiệp (Occupational and Employment Wage Statistics – OEWS) cho các vị trí không có đại diện công đoàn. Nếu được thông qua, các thay đổi sẽ ảnh hưởng tài chính đáng kể đến nhà tuyển dụng bảo lãnh thị thực việc làm trong nhiều ngành — bao gồm cả các trường đại học và viện nghiên cứu phi lợi nhuận thuộc diện H-1B miễn hạn ngạch (cap-exempt).

Tác động cụ thể có thể khác nhau tùy theo vị trí công việc, phân loại, và khu vực địa lý. Theo các phân tích pháp lý, ngưỡng mức lương cho các vị trí không có đại diện công đoàn nói chung có thể tăng. Thời hạn lấy ý kiến công khai về quy định kéo dài đến 26/05/2026.

Cảnh báo từ Bloomberg

Theo Bloomberg trong bài đăng ngày 08/05/2026, chính quyền Trump muốn tăng chi phí thuê lao động H-1B đối với nhà tuyển dụng Hoa Kỳ. Quy định lương phổ biến mới là một phần của chuỗi biện pháp ảnh hưởng đến chương trình H-1B, sau khi xổ số H-1B đã được điều chỉnh sang cơ chế ưu tiên mức lương (salary-weighted selection) trong năm 2025.

Đối tượng bị ảnh hưởng và bước tiếp theo

Đối với quy định Duration of Status, nội dung cuối cùng chỉ có thể biết khi được công bố trên Công báo Liên bang. Theo Fragomen, dự kiến quy định sẽ tăng đáng kể số lượng đơn xin gia hạn tình trạng không định cư nộp lên USCIS, làm trầm trọng thêm tình trạng chậm xử lý hiện hữu.

Đối với quy định prevailing wage, nội dung cuối cùng sẽ được Bộ Lao Động công bố sau khi kết thúc giai đoạn lấy ý kiến và phân tích các bình luận công khai. Cả hai quy định đều có khả năng đối mặt với các thách thức pháp lý sau khi có hiệu lực, dựa theo tiền lệ các quy định di trú tương tự trong nhiệm kỳ Trump đầu tiên.