EB-5 Unreserved Visa: Hạn ngạch và thời gian chờ cho nhà đầu tư Việt Nam

EB-5 Unreserved Visa là hạng mục visa truyền thống của chương trình Visa EB-5, chiếm 68% trong tổng số khoảng 10.000 visa EB-5 cấp mỗi năm tài khóa. Sau khi EB-5 Reform and Integrity Act 2022 (RIA) tách 32% hạn ngạch dành cho ba nhóm Reserved (Rural, High Unemployment, Infrastructure), phần còn lại được duy trì làm Unreserved cho mọi loại dự án EB-5 không thuộc các nhóm ưu tiên.

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, hạng mục Unreserved có hai đặc điểm song hành: hạn ngạch lớn nhất nhưng cũng chịu áp lực backlog cao nhất từ Trung Quốc và Ấn Độ. Hiểu rõ cơ chế phân bổ, lịch sử retrogression của Việt Nam và xu hướng Visa Bulletin gần đây là điều kiện cần để đưa ra quyết định đúng khi cân nhắc giữa Unreserved và Reserved.

Cấu trúc hạn ngạch EB-5 Unreserved Visa

Mỗi năm tài khóa, Quốc hội Hoa Kỳ phân bổ tối thiểu 10.000 visa cho hạng mục đầu tư EB-5 trong tổng quota 140.000 visa định cư diện việc làm. Sau khi RIA có hiệu lực ngày 15/03/2022, số visa này được chia thành hai khối:

• 32% Reserved cho Rural (20%), High Unemployment (10%) và Infrastructure (2%) — tương đương khoảng 3.200 visa.
• 68% Unreserved cho mọi dự án còn lại — tương đương khoảng 6.800 visa.

Phần Unreserved áp dụng cho cả dự án nằm trong khu vực việc làm mục tiêu (TEA) của EB-5 lẫn dự án ngoài TEA. Mức đầu tư tối thiểu khác biệt: $800.000 USD cho dự án TEA và $1.050.000 USD cho dự án ngoài TEA. Cả hai mức này hiện cố định đến hết năm 2026, sau đó điều chỉnh theo CPI-U mỗi 5 năm.

Một đặc điểm quan trọng của Unreserved là quy tắc giới hạn quốc gia 7%. Theo INA section 202, không quốc gia nào được nhận quá 7% tổng số visa diện việc làm mỗi năm. Áp dụng vào EB-5 Unreserved, mỗi quốc gia có thể nhận tối đa khoảng 700 visa/năm trong điều kiện thông thường. Khi nhu cầu từ một quốc gia vượt ngưỡng này, hạng mục sẽ rơi vào trạng thái “oversubscribed” và Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ thiết lập Final Action Date để giới hạn cấp visa.

Trạng thái EB-5 Unreserved Visa cho Việt Nam tại Visa Bulletin tháng 5/2026

Theo Visa Bulletin của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ tháng 5/2026, trạng thái hạng mục EB-5 Unreserved Visa được công bố như sau:

• Trung Quốc đại lục: Final Action Date 22/09/2016.
• Ấn Độ: Final Action Date 01/05/2022.
• Tất cả các quốc gia khác (gồm Việt Nam, Mexico, Philippines): Current.

Trạng thái current đối với Việt Nam đồng nghĩa với việc nhà đầu tư có thể tiến hành cấp visa hoặc nộp I-485 ngay khi I-526E hoặc I-526 được phê duyệt, không phải chờ Priority Date. Đây là điều kiện thuận lợi cho hồ sơ EB-5 Unreserved từ Việt Nam tại thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, Visa Bulletin tháng 5/2026 kèm cảnh báo từ Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ: nhu cầu tích lũy từ Ấn Độ trong hạng mục Unreserved có thể buộc cơ quan này phải áp dụng retrogression hoặc chuyển hạng mục sang trạng thái “unavailable” trước khi kết thúc năm tài khóa 2026. Mặc dù cảnh báo này nhắm trực tiếp đến Ấn Độ, hệ quả gián tiếp với Việt Nam là khả năng ràng buộc nguồn cung visa Unreserved cho năm tiếp theo.

Lịch sử retrogression EB-5 Unreserved của Việt Nam

Việt Nam là một trong số ít quốc gia từng trải qua giai đoạn EB-5 retrogression sau Trung Quốc đại lục. Trạng thái current không phải mặc định của Việt Nam trong Visa Bulletin — đây là kết quả của một chu kỳ tích lũy nhu cầu, retrogression, và phục hồi trong gần một thập kỷ.

Tháng 5/2018, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ lần đầu tiên thiết lập Final Action Date cho EB-5 Việt Nam tại mức 22/07/2014. Quyết định này phản ánh thực tế nhu cầu EB-5 từ Việt Nam đã vượt ngưỡng 7% per-country cap kể từ năm 2014. Trong giai đoạn 2018-2021, Priority Date của Việt Nam tiến triển chậm và không liên tục, gây ra thời gian chờ thực tế 3-4 năm cho nhà đầu tư có hồ sơ I-526 đã được phê duyệt.

Đến tháng 8/2021, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ chính thức tuyên bố hạng mục EB-5 Việt Nam trở lại trạng thái current, chấm dứt chu kỳ retrogression. Hai yếu tố chính tạo nên kết quả này: nhu cầu EB-5 từ Việt Nam giảm trong giai đoạn 2019-2021 do biến động kinh tế và đại dịch, kết hợp với nguồn cung visa được bổ sung do các quốc gia khác không sử dụng hết hạn ngạch trong năm tài khóa.

Từ tháng 1/2024 đến tháng 5/2026, Vietnam Unreserved liên tục giữ trạng thái current. Tuy nhiên, kinh nghiệm 2018-2021 cho thấy retrogression có thể quay trở lại nếu nhu cầu tích lũy đủ lớn, đặc biệt khi làn sóng nhà đầu tư Việt Nam tăng tốc nộp hồ sơ EB-5 trong giai đoạn 2024-2026.

Hạng mục EB-5 Unreserved Visa cho Trung Quốc và Ấn Độ

So sánh với Việt Nam, hai quốc gia chịu áp lực backlog nặng nhất hiện nay là Trung Quốc đại lục và Ấn Độ. Theo Visa Bulletin tháng 5/2026, Final Action Date của Trung Quốc Unreserved là 22/09/2016 — đồng nghĩa với việc chỉ những hồ sơ có Priority Date trước ngày này mới đủ điều kiện cấp visa.

Tính đến tháng 5/2026, hồ sơ EB-5 Unreserved từ Trung Quốc có Priority Date sau tháng 9/2016 đã chờ trên 9 năm và vẫn chưa được cấp visa. Ước tính tổng thời gian chờ cho hồ sơ Trung Quốc nộp năm 2024 có thể kéo dài thêm 8-10 năm trước khi Priority Date current.

Ấn Độ có Final Action Date 01/05/2022 trong Unreserved, một mốc tương đối gần. Tuy nhiên, Sở Di Trú và Quốc Tịch Hoa Kỳ (USCIS) đã ghi nhận làn sóng hồ sơ I-526E từ Ấn Độ tăng mạnh từ năm 2022, dẫn đến cảnh báo retrogression sắp tới. Thời gian chờ thực tế cho hồ sơ Ấn Độ Unreserved nộp gần đây ước tính 4-7 năm.

Hai trường hợp Trung Quốc và Ấn Độ minh họa rủi ro tiềm ẩn với hạng mục Unreserved nếu nhu cầu vượt nguồn cung trong dài hạn. Theo hướng dẫn từ USCIS về phân loại EB-5, nhà đầu tư hạng mục Reserved có thể chọn xử lý hồ sơ qua kênh Unreserved như phương án dự phòng nếu Reserved rơi vào retrogression. Đây cũng là lý do nhiều nhà đầu tư từ các quốc gia này hiện chuyển sang Reserved Visa Rural và High Unemployment để tận dụng cơ chế hạn ngạch riêng.

Khi nào nhà đầu tư Việt Nam nên chọn EB-5 Unreserved Visa

Mặc dù Reserved Visa được nhiều nhà đầu tư Việt Nam ưu tiên nhờ cơ chế ngưỡng đầu tư thấp ($800.000 USD) và lợi thế Priority Date, hạng mục EB-5 Unreserved Visa vẫn có vai trò chiến lược trong một số tình huống cụ thể.

Trường hợp đầu tiên là khi nhà đầu tư có ngân sách từ $1.050.000 USD trở lên và muốn tiếp cận dự án ngoài TEA — thường là dự án bất động sản cao cấp tại trung tâm các đô thị lớn. Dự án ngoài TEA tuy đắt hơn nhưng có thể có chất lượng tài sản và mô hình hoàn vốn vượt trội so với một số dự án TEA.

Trường hợp thứ hai là khi nhà đầu tư đã chọn dự án TEA nhưng muốn linh hoạt sử dụng visa Unreserved làm phương án dự phòng. Theo USCIS, nhà đầu tư hạng mục Reserved có thể chọn xử lý hồ sơ qua kênh Unreserved nếu hạng mục Reserved của họ rơi vào retrogression trước khi đến giai đoạn cấp visa. Quyết định này thường thực hiện tại khâu Trung tâm Visa Quốc gia (NVC) đối với hồ sơ xử lý lãnh sự.

Trường hợp thứ ba là khi nhà đầu tư đặt ưu tiên vào tính ổn định pháp lý dài hạn của hạng mục. Unreserved tồn tại liên tục từ năm 1990 trong khi cơ chế Reserved chỉ mới ra đời sau RIA 2022. Một số nhà đầu tư có khẩu vị thận trọng cao có thể đánh giá Unreserved có rủi ro thay đổi chính sách thấp hơn.

Yếu tố ảnh hưởng đến thời gian chờ thực tế của hồ sơ EB-5 Unreserved Visa

Thời gian chờ thực tế cho hồ sơ EB-5 Unreserved từ Việt Nam được quyết định bởi ba yếu tố song hành:

• Thời gian xét duyệt I-526 hoặc I-526E tại USCIS, hiện trung bình 18-30 tháng cho hồ sơ Unreserved Regional Center.
• Thời gian xử lý hồ sơ tại NVC và Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ TP.HCM, trung bình 6-12 tháng kể từ khi Priority Date current.
• Trạng thái Visa Bulletin tại thời điểm xét cấp visa, có thể kéo dài thời gian thực tế nếu retrogression xảy ra giữa chừng.

Trong điều kiện current như tháng 5/2026, một hồ sơ Unreserved Việt Nam nộp đầu năm 2026 có thể đạt thẻ xanh có điều kiện trong vòng 30-42 tháng. Đây là khung thời gian cạnh tranh so với hạng mục High Unemployment TEA và chỉ chậm hơn Rural TEA. Tuy nhiên, nếu retrogression xảy ra trong giai đoạn 2027-2028, thời gian chờ có thể tăng thêm 2-4 năm.

Yếu tố khó kiểm soát nhất là thời gian xét duyệt I-526 Direct (đối với nhà đầu tư không qua trung tâm vùng). Theo dữ liệu USCIS công bố, hồ sơ Direct thường có thời gian xét duyệt dài gấp đôi hồ sơ Regional Center, có thể lên đến 36-60 tháng.

Lộ trình quyết định cho nhà đầu tư Việt Nam

Khi cân nhắc giữa EB-5 Unreserved Visa và các hạng mục Reserved, nhà đầu tư Việt Nam nên đánh giá theo bốn câu hỏi nền tảng. Thứ nhất, ngân sách đầu tư thực có cho phép vượt mức $1.050.000 USD hay không, để cân nhắc dự án ngoài TEA. Thứ hai, gia đình có con sắp hết tuổi bảo vệ theo Child Status Protection Act hay không — nếu có, ưu tiên Reserved Rural để tận dụng tốc độ xét duyệt nhanh.

Thứ ba, mức độ chấp nhận rủi ro retrogression trong dài hạn ra sao — nếu thận trọng, có thể kết hợp chiến lược chọn dự án Reserved nhưng linh hoạt chuyển sang Unreserved tại NVC. Thứ tư, mục tiêu định cư chính là tốc độ thẻ xanh hay chất lượng dự án — Unreserved phù hợp khi ưu tiên thứ hai vượt trội.

Bất kể chọn hạng mục nào, hồ sơ chứng minh nguồn vốn đóng vai trò quyết định. Yêu cầu chứng minh nguồn vốn EB-5 (SOF/POF) không phụ thuộc vào hạng mục Reserved hay Unreserved, song chất lượng tài liệu trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ phê duyệt I-526E và do đó tác động đến tổng thời gian thực tế từ nộp hồ sơ đến cầm thẻ xanh.

EB-5 Unreserved Visa vẫn là hạng mục trụ cột của chương trình EB-5, đặc biệt phù hợp với nhà đầu tư Việt Nam có ngân sách lớn, mục tiêu dự án ngoài TEA, hoặc cần phương án dự phòng cho rủi ro Reserved retrogression. Trong giai đoạn 2026-2027, theo dõi sát Visa Bulletin và xu hướng nhu cầu từ Ấn Độ là yêu cầu bắt buộc đối với mọi hồ sơ Unreserved của Việt Nam.

Đối với gia đình đang xem xét nộp hồ sơ trong năm 2026, một bước chuẩn bị quan trọng là xây dựng kế hoạch dự phòng giả định Vietnam Unreserved có thể quay lại retrogression vào năm 2027 hoặc 2028. Kế hoạch này nên gồm phương án linh hoạt chuyển sang hạng mục Reserved nếu dự án đầu tư đáp ứng tiêu chí TEA, đồng thời tính đến tác động của tuổi con cái dưới Child Status Protection Act trong kịch bản chờ kéo dài.