Latvia điều tra hơn 20 công ty nghi gian lận chương trình Golden Visa

Cơ quan Tình Báo Tài Chính Latvia (Financial Intelligence Service – FIS) đã xác định hơn 20 pháp nhân đăng ký tại Latvia bị nghi sử dụng cho các giao dịch đầu tư giả mạo nhằm xin giấy phép cư trú theo chương trình Golden Visa. Thông tin được Đài truyền hình quốc gia Latvia (LTV) công bố trong chương trình điều tra De Facto phát sóng ngày 27/04/2026.

Quy mô vụ việc

Theo De Facto, khoảng 200 người nước ngoài đã rót hơn €10 triệu EUR vào vốn cổ phần của các công ty này. Hơn 50 cá nhân trong số đó đã được cấp giấy phép cư trú tạm thời, và số thành viên gia đình đã nhận hoặc đang nộp đơn vượt quá 100 người.

Theo FIS, vốn đầu tư trong các vụ nghi vấn không nằm lại trong hoạt động kinh doanh thực sự. Tiền được chuyển ngược về phía những người tổ chức kế hoạch dưới dạng các khoản vay, giao dịch giả, mua bất động sản hoặc phương tiện, hoặc chuyển khoản không có cơ sở kinh tế. Trong một số trường hợp, nhà đầu tư được thông báo trước rằng họ sẽ không nhận cổ tức và không thể thu hồi vốn.

Người đứng đầu FIS Toms Platacis cho LSM biết tại một số vụ, mức đầu tư bắt buộc 50.000 EUR thực chất chỉ là cùng một khoản tiền được luân chuyển nhiều lần. Theo LSM, ông Platacis mô tả mô hình này là “mười nghìn, trả năm lần theo vòng tròn”.

Cấu trúc chương trình Golden Visa Latvia

Theo Sở Quốc Tịch và Di Trú Latvia (PMLP/OCMA), chương trình Golden Visa cho phép công dân nước ngoài nhận giấy phép cư trú tạm thời khi đầu tư 50.000 EUR hoặc 100.000 EUR vào vốn cổ phần của một công ty Latvia có nghĩa vụ nộp ít nhất 40.000 EUR thuế hằng năm. Năm ngoái chương trình thu hút gần 6.000.000 EUR và cấp phép cho 341 cá nhân, bao gồm nhà đầu tư và người phụ thuộc.

Dữ liệu PMLP do De Facto thu thập cho thấy 109 đơn được nộp năm ngoái, gấp hơn 5 lần con số 20 đơn năm 2021. Tỷ lệ phê duyệt khoảng 1 trong 3 hồ sơ, do ứng viên phải qua kiểm tra an ninh và lý lịch.

Các công ty trong diện điều tra

Theo De Facto, một công ty có trụ sở Bồ Đào Nha thành lập khoảng 18 tháng trước đã thu hút 9 nhà đầu tư nộp đơn xin giấy phép cư trú năm ngoái. Sổ cổ đông của công ty ghi nhận 30 cá nhân đến từ Ấn Độ, Afghanistan, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Chile, Malawi, Syria, Vanuatu và các quốc gia khác, mỗi người nắm giữ một loại cổ phần không có quyền biểu quyết theo điều lệ. Dữ liệu PMLP được De Facto trích dẫn cho thấy đây là một trong những công ty có tỷ lệ từ chối cấp phép cao nhất chương trình.

Cuộc điều tra cũng xác định một chủ sở hữu kiểm soát nhiều công ty, mỗi công ty thu hút số nhà đầu tư tối đa được phép. Hai trong số đó báo cáo doanh thu bằng 0 và thua lỗ trong năm 2024. Theo phản hồi bằng văn bản gửi De Facto, chủ sở hữu cho biết một công ty mới thành lập, doanh thu của công ty còn lại được ghi nhận ở giai đoạn sau, và một dự án ký túc xá sinh viên trị giá 10 triệu EUR đã đổ bể sau khi nhà đầu tư rút vốn.

Năm công ty khác liên quan đến một nữ doanh nhân duy nhất cũng nằm trong diện điều tra, trong đó 3 công ty còn nợ thuế. Nhà đầu tư do nhóm này giới thiệu đã được cấp giấy phép cư trú tạm thời trong các năm 2022, 2023 và 2024, nhưng các đơn nộp năm ngoái đã bị từ chối hoặc còn treo.

Sức ép pháp lý gia tăng

Theo LSM, dữ liệu Lursoft cho thấy 7 trong 78 công ty thu hút nhà đầu tư nước ngoài 5 năm qua đã ngừng hoạt động. Khoảng 20 công ty còn nợ thuế. Khoảng một nửa báo cáo có dưới 5 nhân viên, và khoảng một nửa đáp ứng ngưỡng thuế 40.000 EUR/năm.

Bà Ilze Briede, Trưởng phòng Di Trú thuộc PMLP, phát biểu tại ủy ban điều tra của Saeima rằng việc loại khỏi chương trình các công ty không có hoạt động kinh doanh thực sự nhưng vẫn nộp đủ thuế hiện rất khó. Theo LSM, bà cho biết: “Theo quan điểm của chúng tôi, tiêu chí này hiện chưa đủ”.

Một số nghị sĩ Saeima đang xem xét luật để đóng hoàn toàn lộ trình đầu tư qua vốn cổ phần. Chương trình Golden Visa Latvia hoạt động từ năm 2010, từng tạo ra hơn 1 tỷ EUR vốn đầu tư chủ yếu từ công dân Nga trong những năm đầu, sau đó sụt giảm mạnh khi các quy định bị siết chặt.

---