Canada áp dụng quy định mới giám sát cố vấn di trú từ 15/07/2026

Bộ Di Trú, Tị Nạn và Quốc Tịch Canada (IRCC) ngày 06/05/2026 công bố các quy định mới giám sát cố vấn di trú và quốc tịch sẽ có hiệu lực từ ngày 15/07/2026. Gói quy định bao gồm tăng mức phạt với cố vấn vi phạm, mở rộng yêu cầu công khai trong sổ đăng ký, thiết lập quỹ bồi thường cho nạn nhân gian lận, và trao thẩm quyền can thiệp lớn hơn cho liên bang đối với Hội Đồng Cố Vấn Di Trú và Quốc Tịch (College of Immigration and Citizenship Consultants – CICC).

Các thay đổi chính

Theo thông cáo của Chính phủ Canada, các quy định mới cho phép CICC tăng mức phạt đối với các cố vấn vi phạm thông qua quy trình khiếu nại và kỷ luật mạnh hơn. Bên cạnh đó, từ tháng 04/2027, Hội Đồng phải công khai thêm thông tin về cố vấn được cấp phép trên sổ đăng ký công khai. Quy định cũng làm rõ và củng cố quy trình điều tra hành vi sai trái, đồng thời trao cho Bộ trưởng Di Trú quyền bổ nhiệm người tiếp quản nhiệm vụ của Hội đồng CICC nếu Hội đồng không đáp ứng trách nhiệm.

Theo Canadian Lawyer Magazine, dự thảo quy định đã được đăng trên Công Báo Canada (Canada Gazette) ngày 21/12/2024 để các bên liên quan xem xét và phản hồi trước khi triển khai. Văn bản pháp lý chính thức đã được công bố trong Canada Gazette, Part 2, Volume 160 vào ngày 06/05/2026.

Quỹ bồi thường nạn nhân gian lận

Quỹ bồi thường được thiết kế dành cho nạn nhân của các cố vấn được cấp phép CICC có hành vi sai trái về tài chính, bao gồm trộm cắp, gian lận hoặc chiếm đoạt tiền; khai báo gian dối hoặc tư vấn khai báo gian dối; và cố ý không báo cáo khiếu nại hoặc không hợp tác với bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.

Để đủ điều kiện nhận bồi thường, nạn nhân phải nộp khiếu nại chính thức qua quy trình của CICC, và ủy ban kỷ luật phải xác định tổn thất tài chính phát sinh do hành vi không trung thực của cố vấn. Hành vi vi phạm phải xảy ra từ ngày 23/11/2021 trở đi — thời điểm CICC chính thức bắt đầu hoạt động với tư cách cơ quan quản lý. Quyết định cuối cùng của ủy ban kỷ luật phải được ban hành từ ngày 15/07/2026 trở đi. Nạn nhân không được tham gia vào hành vi không trung thực, và các khiếu nại đã được kết thúc trước ngày 15/07/2026 cũng như khiếu nại trùng lặp không đủ điều kiện.

CICC sẽ công bố thêm chi tiết về điều kiện, thời gian, mức bồi thường và quy trình nộp đơn khi quỹ chính thức đi vào hoạt động.

Quy mô gian lận và biện pháp đã triển khai

Theo Canadian HR Reporter trích dẫn dữ liệu của Chính phủ Canada, năm 2024 trung bình có hơn 9.000 vụ nghi vấn gian lận di trú được điều tra mỗi tháng. Cùng năm, 2.246 website và trang mạng xã hội của các đối tượng hành nghề không được cấp phép đã bị đóng. Tính đến tháng 03/2025, hơn 3.000 trang mạng xã hội liên quan đến cố vấn không được cấp phép đã bị gỡ.

Theo luật Canada, mọi cá nhân nhận tiền để soạn hồ sơ di trú hoặc cung cấp tư vấn di trú phải được cấp phép bởi cơ quan có thẩm quyền của Chính phủ — cụ thể là hiệp hội luật sư cấp tỉnh hoặc lãnh thổ, hoặc CICC. Sổ đăng ký công khai của CICC là hồ sơ chính thức về Cố Vấn Di Trú Canada Được Cấp Phép (Regulated Canadian Immigration Consultants – RCIC) và Cố Vấn Di Trú Sinh Viên Quốc Tế Được Cấp Phép (Regulated International Student Immigration Advisors – RISIA).

Phát biểu chính thức

Theo thông cáo của IRCC, Bộ trưởng Lena Metlege Diab phát biểu: “Người dân muốn xây dựng tương lai tại Canada xứng đáng được tiếp cận tư vấn di trú và quốc tịch trung thực, đáng tin cậy. Họ cần niềm tin rằng Chính phủ chúng tôi đang thực hiện các bước hiệu quả để cải thiện tính liêm chính”.

Theo Canadian Lawyer Magazine, bà Kate Lamb, Quyền Chủ tịch và Giám đốc Điều hành CICC, cho biết: “Chúng tôi mong chờ các quy định có hiệu lực vào ngày 15/07/2026, và việc hoàn thiện điều lệ cùng các khung pháp lý hỗ trợ trong tương lai. Hội Đồng tiếp tục cam kết quản lý nghề nghiệp này vì lợi ích công chúng”.

Bối cảnh và bước tiếp theo

CICC được IRCC thành lập năm 2021 để quản lý cố vấn di trú và quốc tịch tại Canada, thay thế cho cơ quan tiền nhiệm Immigration Consultants of Canada Regulatory Council (ICCRC). Hội Đồng được tài trợ hoàn toàn từ phí thành viên do người được cấp phép đóng góp, không nhận hỗ trợ tài chính từ Chính phủ. IRCC duy trì giám sát chặt chẽ để đảm bảo CICC thực hiện đúng nhiệm vụ bảo vệ công chúng.

CICC có khoảng 6 tuần kể từ ngày công bố để cập nhật điều lệ và quy trình kỷ luật trước thời điểm quy định có hiệu lực. Theo các phân tích trên Canadian Lawyer Magazine, IRCC cũng để ngỏ khả năng sửa đổi thêm Quy định Bảo Vệ Người Nhập Cư và Tị Nạn (Immigration and Refugee Protection Regulations), có thể bao gồm mẫu hợp đồng tư vấn bắt buộc và mức trần phí tư vấn.