Golden Visa Latvia

Golden Visa Latvia là một trong những chương trình đầu tư định cư lâu đời và có mức vốn thấp nhất tại Liên minh châu Âu, chính thức vận hành từ ngày 01/07/2010. Chương trình cho phép công dân ngoài EU, EEA và Thụy Sỹ nhận thẻ cư trú tạm thời của Latvia thông qua nhiều kênh đầu tư khác nhau, từ góp vốn doanh nghiệp với mức khởi điểm chỉ €50.000 EURO cho đến mua bất động sản, gửi tiết kiệm ngân hàng hoặc mua trái phiếu chính phủ.

Điểm thu hút nhà đầu tư toàn cầu của Golden Visa Latvia nằm ở sự cân bằng giữa chi phí thấp, thời gian xử lý nhanh và quyền tự do đi lại trong khu vực Schengen. Bài viết này tổng hợp toàn diện điều kiện, chi phí, quy trình và quyền lợi của chương trình, đồng thời cập nhật các thay đổi pháp lý mới nhất có thể ảnh hưởng đến nhà đầu tư trong giai đoạn 2026.

Giới thiệu về chương trình Golden Visa Latvia

Tên gọi chính thức của chương trình là Latvia Investor Visa hoặc Residence Permit by Investment. Chương trình được thiết lập theo Luật Nhập cư Latvia, cụ thể tại Khoản 28 Điều 23 Đạo luật này, với mục tiêu thu hút dòng vốn ngoại vào nền kinh tế sau giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008–2010.

Cơ quan chịu trách nhiệm tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ là Cục Công Dân và Di Trú Latvia (Pilsonības un migrācijas lietu pārvalde — PMLP), trực thuộc Bộ Nội Vụ. Theo số liệu từ PMLP, từ năm 2013 đến 2024, Latvia đã cấp thẻ cư trú cho 13.294 nhà đầu tư và thân nhân, mang về khoảng €1,5 tỷ EURO cho nền kinh tế. Số lượng đơn phê duyệt năm 2025 đạt khoảng 201 hồ sơ, tăng xấp xỉ 34,9% so với 149 hồ sơ của năm 2024.

Khác với nhiều quốc gia Caribbean, Latvia không có chương trình nhập tịch trực tiếp qua đầu tư. Thay vào đó, nhà đầu tư đi theo lộ trình cư trú tạm thời, thường trú, rồi mới đến quốc tịch. Tổng thời gian tối thiểu để đạt quốc tịch Latvia là 10 năm, kèm theo yêu cầu ngôn ngữ và kiến thức xã hội. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với các chương trình đầu tư trực tiếp nhận quốc tịch.

Bài viết chi tiết về đất nước Latvia.

Các hình thức đầu tư để nhận Golden Visa Latvia

Luật Nhập cư Latvia quy định 4 kênh đầu tư chính để đủ điều kiện nhận thẻ cư trú tạm thời. Mỗi kênh có ngưỡng vốn, yêu cầu duy trì và đặc điểm riêng phù hợp với từng loại nhà đầu tư.

Đầu tư vào vốn điều lệ công ty

Đây là kênh phổ biến và có mức vốn thấp nhất. Theo quy định của Cục Công Dân và Di Trú Latvia (PMLP), nhà đầu tư cần góp vốn vào vốn điều lệ của một công ty Latvia với các mức sau:

• €50.000 EURO, nếu công ty có không quá 50 nhân viên, doanh thu hoặc bảng cân đối năm không vượt €10 triệu EURO
• €100.000 EURO, nếu công ty có trên 50 nhân viên, doanh thu hoặc bảng cân đối năm vượt €10 triệu EURO
• €100.000 EURO, nếu công ty đó cùng các công ty con tại Latvia có trên 50 nhân viên và doanh thu hợp nhất trên €10 triệu EURO

Ngoài khoản vốn trên, nhà đầu tư phải nộp bổ sung €10.000 EURO vào ngân sách nhà nước khi xin thẻ cư trú lần đầu. Mỗi công ty được bảo trợ tối đa 10 nhà đầu tư nước ngoài cùng lúc. Đây là lựa chọn hấp dẫn với những người muốn kết hợp đầu tư và kinh doanh chủ động tại thị trường EU.

Mua bất động sản

Đầu tư bất động sản là kênh mang lại tài sản hữu hình và khả năng sinh lời qua cho thuê. Mức vốn tối thiểu là €250.000 EURO cho một bất động sản duy nhất, không phân chia thành nhiều tài sản nhỏ.

Bất động sản phải được giữ liên tục ít nhất 5 năm kể từ khi nhận thẻ cư trú. Nhà đầu tư được tự do cho thuê ngắn hạn hoặc dài hạn, với tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại các thành phố lớn như Riga hiện dao động 7,9%–8,5%. Ngoài giá mua, nhà đầu tư phải đóng phí nhà nước 5% giá trị bất động sản khi xin thẻ cư trú lần đầu, đồng thời chịu các loại phí công chứng, đăng ký sang tên và thuế tài sản thường niên.

Không có hạn chế về loại bất động sản (nhà ở, thương mại, đất phát triển) hay khu vực. Tuy nhiên, nhà đầu tư phải bảo đảm giá trị giao dịch không thấp hơn giá định giá địa chính (cadastral value) do cơ quan thẩm định của Latvia xác định, nhằm ngăn khai gian giá trị.

Gửi tiết kiệm ngân hàng

Đây là kênh mang tính thụ động, phù hợp với nhà đầu tư ưu tiên an toàn vốn và không muốn quản lý kinh doanh. Mức gửi tối thiểu là €280.000 EURO, kỳ hạn cố định 5 năm, tại một tổ chức tín dụng Latvia được cấp phép. Khoản tiền gửi bị phong tỏa trong suốt thời hạn duy trì thẻ cư trú.

Nhà đầu tư cũng phải nộp phí nhà nước €25.000 EURO khi xin thẻ cư trú lần đầu theo kênh này. Tổng chi phí ban đầu do đó cao hơn đáng kể so với kênh góp vốn doanh nghiệp. Bù lại, quy trình xét duyệt đơn giản, ít rủi ro vận hành và không cần quản lý tài sản sau khi được cấp phép.

Đầu tư trái phiếu chính phủ

Kênh cuối cùng là mua trái phiếu đặc biệt không lãi suất do chính phủ Latvia phát hành, với mức tối thiểu €250.000 EURO, nắm giữ trong thời hạn 5 năm. Ngoài ra, nhà đầu tư nộp phí nhà nước €38.000 EURO khi xin thẻ lần đầu.

Do mức phí nhà nước cao và trái phiếu không sinh lãi, kênh này ít phổ biến hơn so với 3 kênh trên. Tuy nhiên, đây vẫn là lựa chọn của một số nhà đầu tư muốn ký thác vốn trực tiếp vào kho bạc nhà nước Latvia để tối thiểu hóa rủi ro đối tác.

Điều kiện tham gia Golden Visa Latvia

Ngoài yêu cầu về khoản đầu tư, nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện chung sau:

• Là công dân ngoài EU, EEA và Thụy Sỹ, từ 18 tuổi trở lên
• Có lý lịch tư pháp rõ ràng, không có tiền án, tiền sự nghiêm trọng
• Có bảo hiểm y tế hợp lệ tại Latvia trong suốt thời hạn cư trú
• Chứng minh nguồn gốc hợp pháp của khoản vốn đầu tư
• Không nằm trong danh sách đen theo luật chống rửa tiền của Latvia và EU
• Không có bệnh truyền nhiễm nguy hiểm theo quy định y tế công cộng

Thân nhân đi kèm được bảo trợ gồm vợ/chồng hợp pháp, người sống chung hợp pháp được công nhận, con cái dưới 18 tuổi, và trong một số trường hợp là con phụ thuộc trên 18 tuổi nếu đang đi học hoặc không có khả năng tự lập vì lý do sức khỏe. Cha mẹ phụ thuộc cũng có thể được bổ sung nếu chứng minh được quan hệ phụ thuộc tài chính.

Khác với một số chương trình tương tự, Latvia không yêu cầu bài kiểm tra ngôn ngữ, kiểm tra kiến thức xã hội hay yêu cầu lưu trú tối thiểu trong giai đoạn giữ thẻ cư trú tạm thời. Nhà đầu tư chỉ cần đến Latvia để đăng ký thẻ hằng năm và duy trì khoản đầu tư là đủ điều kiện gia hạn.

Chi phí đầu tư định cư Latvia

Chi phí thực tế của Golden Visa Latvia bao gồm 3 nhóm: vốn đầu tư chính, phí nhà nước, và các chi phí phụ trợ. Bảng dưới đây tổng hợp mức vốn tối thiểu kèm phí nhà nước theo từng kênh:

Kênh đầu tư	Vốn tối thiểu	Phí nhà nước khi xin thẻ lần đầu
Góp vốn công ty nhỏ (≤50 nhân viên)	€50.000 EURO	€10.000 EURO
Góp vốn công ty lớn (>50 nhân viên)	€100.000 EURO	€10.000 EURO
Mua bất động sản	€250.000 EURO	5% giá trị bất động sản
Gửi tiết kiệm ngân hàng	€280.000 EURO	€25.000 EURO
Mua trái phiếu chính phủ	€250.000 EURO	€38.000 EURO

Ngoài các khoản trên, nhà đầu tư cần tính thêm các chi phí phụ trợ. Lệ phí xét đơn thẻ cư trú tạm thời tại PMLP khoảng €150–€400 EURO tùy thời gian xử lý (tiêu chuẩn, nhanh, siêu nhanh). Chi phí bảo hiểm y tế tối thiểu cho mỗi thành viên thường từ €300–€800 EURO mỗi năm.

Các khoản pháp lý và dịch thuật (công chứng, apostille, bản dịch tiếng Latvia) thường tốn €1.000–€3.000 EURO cho toàn bộ hồ sơ. Nếu đi qua bất động sản, nhà đầu tư phải tính thêm 1%–2% phí công chứng, phí đăng ký sang tên, và thuế bất động sản thường niên 0,2%–1,5% giá trị địa chính tùy loại tài sản.

Phí gia hạn thẻ cư trú hằng năm cũng ở mức tương đương phí đăng ký ban đầu, chưa tính chi phí đi lại và lưu trú mỗi lần đến Latvia để đăng ký lại.

Quy trình xin Golden Visa Latvia

Quy trình nộp và nhận Golden Visa Latvia được chuẩn hóa bởi PMLP và thường diễn ra qua 6 bước. Thời gian xử lý tổng thể dao động từ 2 đến 4 tháng, thuộc nhóm nhanh nhất trong các chương trình Golden Visa EU.

Bước 1 — Chuẩn bị hồ sơ và thực hiện khoản đầu tư

Nhà đầu tư làm việc với luật sư hoặc công ty tư vấn tại Latvia để chọn kênh đầu tư phù hợp. Với kênh bất động sản, nhà đầu tư thẩm định tài sản, ký hợp đồng mua bán có công chứng và hoàn tất giao dịch. Với kênh góp vốn, nhà đầu tư chuyển khoản vào tài khoản doanh nghiệp và hoàn tất thủ tục đăng ký cổ đông tại Cơ quan Đăng ký Doanh nghiệp (Uzņēmumu Reģistrs).

Bước 2 — Chuẩn bị hồ sơ pháp lý cá nhân

Song song với việc thực hiện khoản đầu tư, nhà đầu tư chuẩn bị đầy đủ tài liệu cá nhân: hộ chiếu, giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn (nếu có), lý lịch tư pháp từ nước sở tại và tất cả các nước đã sinh sống từ 12 tháng trở lên. Tất cả tài liệu nước ngoài cần hợp pháp hóa lãnh sự hoặc apostille, kèm bản dịch công chứng tiếng Latvia, tiếng Anh hoặc tiếng Nga.

Bước 3 — Nộp hồ sơ tại PMLP hoặc Đại sứ quán

Nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại văn phòng PMLP ở Latvia hoặc tại Đại sứ quán, Lãnh sự quán Latvia tại nước sở tại. Hiện nay, PMLP cho phép nộp hồ sơ điện tử với chữ ký số an toàn đối với cá nhân đang ở Latvia.

Bước 4 — Xét duyệt và quyết định

Thời gian xét duyệt chuẩn là 30 ngày làm việc. Nhà đầu tư có thể lựa chọn dịch vụ nhanh (10 ngày) hoặc siêu nhanh (5 ngày) với phụ phí cao hơn. Trong trường hợp hồ sơ phức tạp, cần xác minh bổ sung hoặc đi kèm thân nhân, thời hạn có thể kéo dài lên đến 90 ngày theo quy định của PMLP.

Bước 5 — Nhập cảnh Latvia để đăng ký thẻ

Sau khi có quyết định phê duyệt, nhà đầu tư phải đến Latvia trong vòng 3 tháng để hoàn tất thủ tục lấy dấu vân tay, chụp ảnh sinh trắc học và nhận thẻ cư trú điện tử (eID card). Đây là bước bắt buộc, không thể thực hiện từ xa.

Bước 6 — Đăng ký nơi cư trú và gia hạn thường niên

Sau khi có thẻ, nhà đầu tư đăng ký nơi cư trú (declaration of residence place) tại PMLP. Mỗi năm, nhà đầu tư đến Latvia một lần để đăng ký lại, cập nhật bảo hiểm y tế và chứng minh khoản đầu tư vẫn được duy trì.

Quyền lợi và thời hạn của thẻ Golden Visa Latvia

Thẻ cư trú tạm thời theo diện đầu tư được cấp với thời hạn tối đa 5 năm. Trong suốt thời hạn này, nhà đầu tư và thân nhân được hưởng một loạt quyền lợi đáng chú ý.

Quyền tự do đi lại là quyền lợi được quan tâm hàng đầu. Latvia là thành viên khu vực Schengen, do đó chủ thẻ có thể di chuyển miễn thị thực qua tất cả 29 quốc gia Schengen và lưu trú tối đa 90 ngày trong mỗi 180 ngày. Điều này đặc biệt có giá trị với nhà đầu tư Việt Nam thường xuyên công tác hoặc du lịch châu Âu.

Nhà đầu tư có quyền sinh sống, học tập và làm việc tại Latvia mà không cần giấy phép lao động bổ sung. Con cái được học tại hệ thống trường công và đại học Latvia với mức học phí ngang công dân EU, mở ra con đường tiếp cận giáo dục châu Âu với chi phí thấp hơn đáng kể so với Anh, Đức hay Pháp. Hệ thống y tế công cũng mở cửa cho chủ thẻ sau khi đăng ký bảo hiểm bắt buộc.

Về thuế, Latvia áp dụng chế độ cư trú thuế (tax residency) dựa trên thời gian hiện diện thực tế trên 183 ngày mỗi năm. Nhà đầu tư chỉ giữ thẻ và không lưu trú đủ ngưỡng thì không phát sinh nghĩa vụ thuế toàn cầu tại Latvia, chỉ chịu thuế trên thu nhập phát sinh tại Latvia (ví dụ thu nhập cho thuê bất động sản).

Thẻ cũng bao phủ toàn bộ thân nhân đủ điều kiện trong một đơn xin duy nhất, không phải nộp hồ sơ riêng cho từng người.

Lộ trình từ Golden Visa đến thường trú và quốc tịch Latvia

Mặc dù Golden Visa không cấp quốc tịch trực tiếp, chương trình vẫn mở ra lộ trình dài hạn đến thường trú và quốc tịch Latvia cho nhà đầu tư có ý định định cư lâu dài.

Sau 5 năm liên tục giữ thẻ cư trú tạm thời, nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ xin thường trú. Điều kiện gồm: chứng minh đã cư trú hợp pháp tại Latvia trong 5 năm, đạt trình độ tiếng Latvia cấp độ A2 (cơ bản), có thu nhập ổn định và chỗ ở phù hợp. Đây là bước bắt buộc trước khi có thể đạt quốc tịch.

Để đạt quốc tịch Latvia, nhà đầu tư cần hoàn thành tổng cộng 10 năm cư trú hợp pháp tại Latvia, vượt qua kỳ thi tiếng Latvia và kiểm tra kiến thức lịch sử, Hiến pháp. Một yêu cầu quan trọng là Latvia thường không cho phép song tịch đối với công dân nhập tịch, ngoại trừ các quốc gia EU, EEA, NATO, Úc, Brazil và New Zealand. Công dân Việt Nam muốn nhập tịch Latvia thường phải từ bỏ quốc tịch gốc theo quy định hiện hành, trừ khi có thỏa thuận đặc biệt.

So với Golden Visa Bồ Đào Nha — nơi nhà đầu tư có thể xin quốc tịch sau 5 năm và giữ song tịch — lộ trình Latvia dài hơn và có điều kiện chặt hơn. Tuy nhiên, mức vốn đầu tư vào Latvia thấp hơn đáng kể, phù hợp với nhà đầu tư ưu tiên chi phí ban đầu thấp hơn là mục tiêu nhập tịch.

Cập nhật pháp lý 2026 và lưu ý cho nhà đầu tư

Quốc hội Latvia (Saeima) đang xem xét một số sửa đổi Luật Nhập cư có thể thay đổi thời hạn thẻ cư trú của kênh góp vốn doanh nghiệp từ 5 năm xuống còn 2 năm. Thời điểm ban hành hiện chưa được xác định cụ thể, nhưng nhiều khả năng có hiệu lực trong nửa cuối năm 2026.

Điểm quan trọng: nhà đầu tư đã nhận thẻ theo luật hiện hành sẽ được bảo lưu thời hạn 5 năm đầy đủ, kể cả khi sửa đổi có hiệu lực. Đây là động lực để các nhà đầu tư đang cân nhắc Latvia đẩy nhanh tiến độ nộp hồ sơ trước khi luật thay đổi.

Ngoài ra, từ năm 2022, Latvia đã siết chặt điều kiện đối với công dân Nga và Belarus, hạn chế hoặc dừng cấp thẻ cư trú đầu tư cho hai quốc tịch này do bối cảnh địa chính trị khu vực. Công dân các quốc gia khác, bao gồm Việt Nam, không chịu ảnh hưởng từ các hạn chế này.

So sánh Golden Visa Latvia với các chương trình EU khác

Golden Visa Latvia thường được nhà đầu tư so sánh với các chương trình Golden Visa châu Âu khác như Bồ Đào Nha, Hy Lạp và Malta. Mỗi chương trình có điểm mạnh riêng và phù hợp với hồ sơ nhà đầu tư khác nhau.

Về mức vốn khởi điểm, Latvia có ngưỡng thấp nhất với €50.000 EURO qua kênh góp vốn doanh nghiệp, so với €250.000 EURO của Golden Visa Hy Lạp và €300.000 EURO (chương trình MPRP) của đầu tư định cư Malta. Bồ Đào Nha từ năm 2024 đã bỏ hoàn toàn kênh bất động sản, chỉ còn kênh quỹ đầu tư với mức vốn €500.000 EURO.

Về thời gian xử lý, Latvia dẫn đầu với 2–4 tháng, trong khi Hy Lạp thường mất 6–12 tháng và Bồ Đào Nha có thể kéo dài đến 18–24 tháng do tình trạng tồn đọng hồ sơ. Về lộ trình quốc tịch, Bồ Đào Nha vượt trội với thời gian 5 năm và cho phép song tịch, trong khi Latvia yêu cầu 10 năm và thường không cho phép song tịch.

Tóm lại, Latvia phù hợp nhất với nhà đầu tư ưu tiên chi phí ban đầu thấp, thời gian xử lý nhanh và mục tiêu chính là có thẻ cư trú EU và tự do Schengen. Nhà đầu tư có mục tiêu dài hạn là nhập tịch châu Âu nên cân nhắc các chương trình khác có lộ trình ngắn hơn và linh hoạt hơn về song tịch.

Tổng kết

Golden Visa Latvia là lựa chọn đáng chú ý cho nhà đầu tư Việt Nam muốn đặt chân vào Liên minh châu Âu với chi phí ban đầu thấp và quy trình nhanh. Với mức vốn từ €50.000 EURO qua kênh góp vốn doanh nghiệp hoặc €250.000 EURO qua kênh bất động sản, chương trình mở ra cánh cửa tự do đi lại 29 quốc gia Schengen, cơ hội học tập chất lượng cao cho con cái và nền tảng tài sản đa dạng hóa tại EU.

Điểm hạn chế của chương trình nằm ở lộ trình nhập tịch dài (tối thiểu 10 năm), yêu cầu ngôn ngữ và thường không cho phép giữ song tịch khi nhập tịch. Do đó, nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu — chỉ cần thẻ cư trú EU, hay muốn tiến tới quốc tịch — để chọn chương trình phù hợp.

Những thay đổi pháp lý đang được thảo luận tại Saeima cho thấy cửa sổ 5 năm của kênh góp vốn doanh nghiệp có thể không kéo dài mãi. Nhà đầu tư quan tâm nên theo dõi sát diễn biến lập pháp và cân nhắc khởi động hồ sơ sớm để được bảo lưu thời hạn 5 năm theo luật hiện hành. Bước tiếp theo là làm việc với chuyên gia tư vấn để đánh giá khả năng tài chính, lựa chọn kênh đầu tư và chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ trước khi khởi động quy trình chính thức.